Handreiking Ergotherapie bij CMC-I artrose

In juli 2024 werd de handreiking ‘Ergotherapie bij CMC-I artrose’ gepubliceerd, gemaakt door een werkgroep met actieve leden van Ergotherapie Nederland. Alle leden van de werkgroep zijn werkzaam als ervaren hand-ergotherapeuten in verschillende werksettingen. In dit artikel zijn de belangrijkste aanbevelingen uit de handreiking vertaald naar de dagelijkse praktijk van de ergotherapeut. Ter illustratie worden enkele concrete voorbeelden uitgelicht.

CMC-I artrose is artrose aan het carpometacarpale gewricht van de duim, ook wel duimbasisartrose genoemd. Ten gevolge van inwerkende krachten, luxeert het CMC-I gewricht naar dorsoradiaal. Daardoor krijgt het een vierkant aspect, ook wel ‘shoulder sign’ genoemd. Bij vergevorderde artrose en vergroeiing van het gewricht, ontstaat een Z-deformiteit, zie afbeelding.Artrose van de duimbasis is een veel voorkomende aandoening en heeft voor de cliënt gevolgen op functie-, activiteiten- en participatieniveau. De anatomische veranderingen in de duim veroorzaken een verminderde bewegingsuitslag, verminderde knijpkracht en toenemende pijn die leiden tot verminderde inzet van de duim bij activiteiten. Dagelijkse activiteiten en fijn-motorische handelingen worden hierdoor gehinderd. Dit leidt tot verminderde participatie in de verschillende rollen binnen het gezin, op het werk en in de vrijetijdsbesteding. Dit heeft grote invloed op de kwaliteit van leven die cliënten ervaren.Ergotherapeuten behandelen vaak cliënten met primaire duimbasisartrose, zowel conservatief als postoperatief. In (medische) richtlijnen voor de behandeling van cliënten met CMC-I artrose wordt aanbevolen om eerst een periode conservatief te behandelen en dan pas te overwegen een operatie uit te voeren. Maar richtlijnen bieden onvoldoende praktische handvatten voor de behandelpraktijk. Daarom was er behoefte aan een product dat de ergotherapeut ondersteunt in het professioneel redeneren met betrekking tot de te maken keuzes in het behandeltraject. Voor dit doel ontwikkelde de werkgroep een handreiking.De werkgroep deed uitgebreid literatuuronderzoek naar de conservatieve interventies bij CMC-l artrose. Waar in de literatuur onvoldoende bewijs beschikbaar was, is gebruik gemaakt van expertise en praktijkervaring van de werkgroepleden. Op basis van wetenschappelijk bewijs (evidence-based practice) en consensus door de experts van de werkgroep, zijn praktische adviezen opgesteld voor de praktijk, gericht op de ergotherapeutische klinimetrie en interventies voor cliënten met CMC-I artrose. Daarbij staat voorop dat de persoonlijke doelen van de cliënt altijd uitgangspunt zijn in de behandeling.