“Mantelzorgers met migratie achtergrond worden dubbel belast”

Mantelzorgers hebben het al zwaar, maar mantelzorgers met een migratieachtergrond helemaal. Zij leveren nog meer uren en doen dat in een zorgcontext waar zij vaak met een gebrek aan vertrouwen worden benaderd. Rieke van Dijk-Hengelaar, docent ergotherapie en onderzoeker aan de Hogeschool van Amsterdam, pleit voor meer oog voor diversiteit door het aannemen van een kritisch reflectieve houding als professional. “Omgaan met diversiteit vraagt kijken naar jezelf, niet naar de ander.”

Rieke van Dijk-Hengelaar had altijd al een grote interesse in de wereld. Op haar achttiende vertrok ze dan ook naar de bergen, naar Nepal. Het land veroverde haar hart. Ze heeft hier de afgelopen twintig jaar meerdere projecten gedaan en ze deed er onderzoek naar het welzijn van families die zorgen voor kinderen met hersenletsel, vanuit intersectioneel perspectief. Van Dijk: “Nepal is heel divers. Zo is er bijvoorbeeld een kastensysteem en wordt in elke vallei een andere taal gesproken. De diversiteit is daar out in the open en wordt ook wel omarmd. Daar komt mijn fascinatie vandaan.”Maar terug in Nederland, aan het werk als ergotherapeut, merkte ze dat diversiteit hier vaak juist als probleem werd gezien. Zo kwam een collega eens zuchtend het kantoor binnen van de organisatie waar ze toen werkte. Hij had een nieuwe cliënt, een Marokkaanse man met een grote familie, waar hij helemaal niet op zat te wachten. “Ze zijn nooit tevreden, het is nooit goed genoeg, ze luisteren niet, hier heb ik echt geen tijd voor,” vertelde hij. Van Dijk, nog nieuw in de organisatie, wist niet goed hoe ze hiermee moest omgaan. “Ik dacht: dit kan eigenlijk niet, maar had ook handelingsverlegenheid en zei niet veel.”Ze merkte vaker dat collega’s en andere zorgprofessionals de omgang met cliënten met een migratieachtergrond en hun naasten lastig vonden. Als ze die überhaupt al tegenkwamen overigens, want veel mantelzorgers met een migratieachtergrond zag ze helemaal niet. Hoe is de samenwerking tussen zorgprofessionals en mantelzorgers met een migratieachtergrond, vroeg Van Dijk zich af. En welke rol speelt diversiteit in deze samenwerking en wat kunnen we leren als we diversiteit omarmen? Voor haar promotieonderzoek richtte ze zich specifiek op cliënten met hersenletsel. Ze deed de analyses samen met cliënten met hersenletsel, mantelzorgers en met zorgprofessionals. Op 21 januari jl. promoveerde ze aan de Universiteit Leiden.