“Mensen met dementie willen zich gezien en gehoord voelen”

Alzheimercafés, dementievriendelijke supermarkten of wandelvoetbal zijn voorbeelden van dementievriendelijke initiatieven. Maar wat vinden mensen met dementie daar zelf eigenlijk van? En wat is belangrijk bij de ontwikkeling van die initiatieven? Ergotherapeut en HAN-docent en -onderzoeker Marjolein Thijssen onderzocht het en zag: “Hou het zo simpel en laagdrempelig mogelijk.”

Buitengesloten worden. Dat gebeurt niet alleen op het schoolplein, maar ook bij mensen met dementie, zegt Marjolein Thijssen. Vreselijk, vindt ze, want: “Mensen met dementie voelen dat ze niet meer welkom zijn. Het gevoel wordt niet aangetast door dementie. Het is heel naar om weggezet te worden als minderwaardig.”

Toch is dat precies wat regelmatig gebeurt. Mensen met dementie worden bijvoorbeeld geweerd van een club en activiteiten. Men denkt dan dat hun clublid niet goed meer kan meedraaien of de andere deelnemers weten niet hoe ze met iemand met dementie kunnen omgaan. Zo leerde Thijssen eens een man kennen die zijn hele leven muziek maakte en ook verschillende koren al vele jaren ondersteunde. “Toen zij hoorden dat hij dementie had, zeiden ze dat hij niet meer mee kon doen. Terwijl je ook kan denken: we gaan niet op concours ofzo. Laten we kijken naar wat hij nog wel kan.”

Het ontbreken van dementievriendelijkheid leidt volgens Thijssen tot occupational injustice: mensen met dementie worden uitgesloten van betekenisvolle activiteiten en sociale betrokkenheid, wat hun fundamentele rechten schaadt. Zinvolle bezigheden en relaties zijn essentieel voor gezondheid en kwaliteit van leven. Occupational justice onderstreept het recht op deelname aan betekenisvolle activiteiten, afgestemd op ieders mogelijkheden. “Dementievriendelijke initiatieven maken het mogelijk dat mensen met dementie langer kunnen meedoen,” zegt Thijssen. “Ook in verband met de groeiende tekorten in de zorg is het belangrijk om hier nu werk van te maken.”