Zelfsturing bij jongeren vergroten

Jongeren staan mentaal onder druk. Oplossingsgericht werken stelt niet het probleem, maar de gewenste toekomst centraal. Hun sterke kanten en veerkracht worden benut en eigenaarschap versterkt. Hoe pas je dit toe binnen de ergotherapie?

We lezen en horen het bijna dagelijks: jongeren staan mentaal onder druk. In de media gaat het over prestatiedruk en de invloed van social media, wat leidt tot gevoelens van onzekerheid en stress. Als ze bij ons als ergotherapeuten komen door een beperking, ziekte of ingrijpende gebeurtenis, staan school, vrije tijd, vriendschappen en vooral toekomstplannen onder druk. Wij worden gezien als specialisten die uitleg geven over klachten, handelingsproblemen analyseren en oplossingen aanreiken. Die expertise is waardevol, maar roept ook een fundamentele vraag op: wie is eigenlijk de regisseur van het therapieproces? Vergroten van eigenaarschap en eigen regie staat in zorg en onderwijs immers steeds meer centraal. Wat vraagt dat van ons als ergotherapeut? Oplossingsgericht werken¹ biedt hier een krachtig antwoord, ongeacht de reden van verwijzing of diagnose. In een eerder verschenen artikel² werd oplossingsgericht werken binnen de ergotherapie belicht. In dit artikel richten wij ons op het toepassen ervan bij jongeren.

Van oplossingsgerichte therapie naar oplossingsgericht coachen

De oplossingsgerichte therapie is ontwikkeld door Steve de Shazer en Insoo Kim Berg, beiden psychotherapeuten.³ Deze benadering zet de cliënt in zijn kracht door hem door middel van specifieke vraagtechnieken te helpen een duidelijk beeld van zijn gewenste toekomst te ontwikkelen. Tijdens het therapieproces wordt de cliënt gestimuleerd kleine stappen in de richting van zijn doel te zetten en gaandeweg eigen vaardigheden en hulpbronnen te (her)ontdekken. Het biedt effectieve tools om cliënten te ondersteunen bij het formuleren, motiveren en realiseren van gewenste (gedrags)veranderingen. De principes van deze therapievorm hebben de afgelopen decennia in onderwijs, zorg en coaching internationaal hun weg gevonden. In plaats van de cliënt te benaderen als iemand met een tekort of probleem, wordt hij erkend als expert van zijn eigen leven. Hij weet als geen ander wat voor hem betekenisvol is, wat helpend is en welke doelen hij wil bereiken. In dialoog en co-creatie worden deze krachten zichtbaar gemaakt en vertaald naar concrete, haalbare stappen. Dat biedt inzicht en vertrouwen in het eigen kunnen, maar ook hoop. Uit onderzoek is gebleken dat hoop op verbetering één van de belangrijke factoren is voor een succesvolle therapie.⁴ Dit geeft een verschuiving van onze hulpverlenende rol naar een coachende, hoopverlenende rol.⁵

Evidentie